Dokumentaciono-informativni centar „Veritas“ obavestio je javnost o nedavnim ekshumacijama posmrtnih ostataka srpskih žrtava iz rata devedesetih godina, koje su izvršene tokom septembra i oktobra na Novom groblju u Kninu i groblju u Daruvaru. Ove akcije su sprovedene bez obaveštavanja javnosti, što je izazvalo zabrinutost među porodicama žrtava i organizacijama koje se bave pravima manjina.
U saopštenju „Veritasa“ ističe se da su nadležni organi u Zagrebu pozvani da prestanu sa selektivnim informisanjem i da proces DNK identifikacije posmrtnih ostataka iz Knina i Daruvara izvedu što brže, uz transparentno obaveštavanje porodica žrtava i javnosti o svim fazama procesa. Ova situacija dodatno naglašava potrebu za otvorenim dijalogom i saradnjom između različitih etničkih zajednica u Hrvatskoj.
Ekshumacija na groblju u Kninu posebno je značajna jer se radi o posmrtnim ostacima 12 srpskih boraca, koji su ubijeni 21. juna 1992. godine na Miljevačkom platou. O ovoj ekshumaciji „Veritas“ je obavestio porodicu jednog od boraca tek nakon što su članovi porodice primetili da su humke nestale, a zemlja je bila sveže prekopana. Ova situacija ukazuje na nedostatak komunikacije između vlasti i porodica žrtava, što dodatno produbljuje osećaj nesigurnosti i gubitka.
Prema informacijama iz dva relevantna izvora, Uprava za zarobljene i nestale Ministarstva hrvatskih veterana potvrdila je da su posmrtni ostaci prebačeni u Zagreb radi DNK analize. Takođe, ekshumacija posmrtnih ostataka sa groblja u Daruvaru takođe je sprovedena, a srpska strana je podnela zahtev za ekshumaciju zbog sumnje da su na toj lokaciji pokopane srpske žrtve iz ratnog perioda.
Jedan od ključnih problema koji se ističe u saopštenju „Veritasa“ jeste nedostatak informacija na zvaničnim stranicama Ministarstva hrvatskih veterana. Naime, ni za ekshumaciju u Kninu, ni za onu u Daruvaru nije objavljeno ništa, što se posebno ističe u svetlu nedavnog obilaska odlagališta otpada kod Vukovara od strane predsednika Vlade Hrvatske, Andreja Plenkovića, i ministra Tome Medveda. Tokom ovog obilaska, vlasti su ponovo naglasile važnost pronalaska nestalih, ali su istovremeno optužile Srbiju za navodno skrivanje informacija o lokacijama grobnica.
Hrvatski zvaničnici redovno ističu da se na zvaničnom spisku trenutno nalazi 1.725 nestalih osoba, ali često prećutkuju činjenicu da više od polovine tog broja čine srpske žrtve. Prema evidenciji „Veritasa“, na spisku nestalih Srba sa područja Hrvatske i bivše RSK nalazi se oko 1.460 osoba, od kojih gotovo jedna trećina nije uvršćena na zvanični spisak Hrvatske. Ovaj podatak ukazuje na ozbiljne probleme u vezi sa dokumentovanjem i priznavanjem srpskih žrtava tokom ratova devedesetih.
Nedostatak transparentnosti i otvorenog dijaloga između vlasti i manjinskih zajednica dodatno otežava proces pomirenja i izgradnje poverenja. Porodice žrtava, koje često ostaju bez informacija o sudbini svojih najmilijih, suočavaju se sa dodatnim traumama koje proizilaze iz nedostatka saosećanja i razumevanja od strane institucija.
U ovom kontekstu, važno je da se vlasti u Hrvatskoj obavežu na transparentnost, kako bi se omogućilo bolje razumevanje i rešavanje pitanja vezanih za nestale i žrtve rata. Samo kroz otvoren dijalog i saradnju između različitih etničkih zajednica, moguće je postići istinski napredak ka pomirenju i izgradnji zajedničke budućnosti.
