Širom Evrope, razlike u porezima i doprinosima na rad značajno utiču na to koliko zaposlenima ostaje „na ruke“. Udeo troškova rada koji odlazi na poreze i doprinose varira, a Velika Britanija se izdvaja kao jedna od zemalja sa najnižim opterećenjem. Ipak, ovaj podatak skriva dublje razlike u sistemima oporezivanja na kontinentu.
Poresko opterećenje rada ne utiče samo na radnike, već i na poslodavce, koji snose visoke troškove kroz poreze na zarade i doprinose za socijalno osiguranje. Ovaj fenomen se često naziva „poreski klin“, koji meri koliki deo ukupnih troškova rada odlazi državi umesto zaposlenima kao neto plata.
Prema izveštaju organizacije Tax Foundation za 2026. godinu, poreski klin u 28 evropskih zemalja, uključujući članice EU i Veliku Britaniju, kreće se od 26,4% na Kipru do 50,8% u Belgiji. Ovi podaci su zasnovani na informacijama iz 2025. godine i odnose se na samce bez dece sa prosečnom platom. Stope variraju u zavisnosti od porodične situacije i visine prihoda.
Razlike u oporezivanju rada često odražavaju različite načine na koje države finansiraju javne usluge i socijalne sisteme. Na primer, Nemačka i Francuska imaju modele zasnovane na socijalnom osiguranju, gde se zdravstvo, penzije i socijalna davanja finansiraju pretežno kroz obavezne doprinose koje dele poslodavci i zaposleni. Ovaj pristup povećava ukupno opterećenje rada, pa je tako poreski klin u Nemačkoj 46,6%, a u Francuskoj 44,6%. S druge strane, u Velikoj Britaniji on iznosi 29,2%, što je treći najniži nivo među posmatranim zemljama.
Ekonomista Aleks Mengden iz Tax Foundation ističe da britanska država troši manji udeo BDP-a na javne usluge i socijalnu zaštitu u poređenju sa drugim velikim evropskim ekonomijama, osim Španije. Velika Britanija značajan deo javne potrošnje finansira deficitom, ali i kroz poreze kao što su PDV i lokalni porez na imovinu, što omogućava niže oporezivanje rada.
U Belgiji, koja ima najviši poreski klin u Evropi, porezi na rad prelaze 50%. S druge strane, zemlje poput Kipra, Malte, Irske i Grčke imaju opterećenje manje od jedne trećine. Prosek EU i Velike Britanije iznosi 38,9%, a u većini članica EU poreski klin prelazi 40%.
Struktura poreza takođe igra značajnu ulogu. Na primer, Danska ima najvišu stopu poreza na dohodak, ali ukupni poreski klin je niži zbog gotovo zanemarljivih doprinosa za socijalno osiguranje. U nekim zemljama, kao što je Rumunija, doprinosi zaposlenih dostižu 34,2%, dok u Slovačkoj doprinosi poslodavaca prelaze 25%. Ove razlike u strukturi pokazuju ko zapravo snosi najveći deo troškova.
Švajcarska se izdvaja kao zemlja sa najnižim opterećenjem, sa poreskim klinom od oko 23%. Ovo je delimično rezultat konkurencije među kantonima i opštinama u određivanju poreza. Prema podacima OECD-a, poreski klin u Turskoj iznosi 40,3%, a u Norveškoj 36,4%.
Na kraju, važno je napomenuti da ukupna cifra poreskog klina pokazuje koliko država uzima, ali ne i ko zapravo snosi teret – radnik ili poslodavac. Ove razlike u sistemima oporezivanja i troškovima rada uticaće na ekonomske odluke i životni standard građana širom Evrope.
