Na dnu Sredozemnog mora, blizu jugoistočne obale Francuske, otkrivena je olupina trgovačkog broda za koju se veruje da potiče iz 16. ili 17. veka. Ovaj brod, koji je vekovima ležao na dubini od više od 2.400 metara, prevozio je vredan teret keramike namenjene evropskim lukama. Ovo otkriće se smatra jednim od najznačajnijih arheoloških nalaza u francuskim teritorijalnim vodama.
Olupina, nazvana „Kamarat 4“ prema obližnjem rtu, pronađena je tokom istraživačke misije francuske mornarice. Stručnjaci ističu da je velika dubina doprinela izuzetnom očuvanju lokaliteta. Na morskom dnu ostali su gotovo netaknuti keramički tanjiri, bokali, topovi i mnogi drugi predmeti, koji danas pružaju dragocen uvid u pomorsku trgovinu tog perioda.
Ova olupina je detaljno proučavana tokom specijalne trodnevne ekspedicije sprovedene u aprilu 2025. godine. Zbog ekstremne dubine, istraživači su koristili sofisticiranog podvodnog robota, jer ronioci nisu mogli da dopru do ovog lokaliteta. Spuštanje robota na dno trajalo je skoro sat vremena, a tokom istraživanja njegovi su kamere napravile desetine hiljada fotografija. Naučnici su kasnije spojili snimke kako bi napravili trodimenzionalni prikaz broda i njegovog tereta, što će omogućiti detaljnije proučavanje rasporeda predmeta i načina na koji je brod potonuo.
Istraživači naglašavaju da je rad na takvoj dubini veoma zahtevan, jer svaki pogrešan pokret može oštetiti nalazište ili podići sediment sa dna mora. Artefakti su pažljivo izvlačeni uz pomoć robotskih klešta i specijalnih kontejnera namenjenih transportu osetljivih predmeta.
Najveće interesovanje arheologa izazvala je velika količina keramike pronađene oko olupine. Na morskom dnu otkriveni su tanjiri, bokali i razne posude ukrašene geometrijskim motivima i ornamentima karakterističnim za mediteransku zanatsku proizvodnju tog vremena. Prema prvim analizama, stručnjaci veruju da je keramika proizvedena u oblasti Ligurije, na severozapadu Italije, koja je tokom 16. veka bila poznata po trgovini i izradi keramičkih predmeta. Na nekim posudama primećen je i natpis „IHS“, simbol povezan sa imenom Isusa Hrista na grčkom jeziku, što ukazuje na snažan religijski uticaj tog perioda.
Tokom poslednje ekspedicije uspešno su izvučena tri bokala i jedan tanjir, a svaki predmet je prethodno precizno mapiran i dokumentovan. Jedan od bokala, ukrašen tamnoplavim linijama i žutim geometrijskim detaljima, predstavlja jedan od najdublje izvučenih artefakata iz olupine pronađene u Francuskoj.
Pored keramike, istraživači su pronašli i šest topova, sidro i velike metalne kotlove, koji su verovatno služili tokom dugih trgovačkih putovanja Mediteranom. Stručnjaci veruju da su topovi bili namenjeni zaštiti tereta od gusarskih napada, koji su u to vreme predstavljali ozbiljnu opasnost za trgovačke brodove.
Iako tačno odredište broda nije poznato, pretpostavlja se da je plovio prema zapadnom Mediteranu, verovatno ka Španiji ili južnoj Francuskoj. Istoričari ističu da je veoma malo pisanih tragova o trgovačkim rutama i brodovima iz tog perioda sačuvano do danas, zbog čega ovo otkriće može pružiti značajne informacije o ekonomiji i svakodnevnom životu pomoraca pre nekoliko vekova.
Međutim, među predmetima starim više od četiri stotine godina, kamere su zabeležile i savremeni otpad – plastične flaše, limenke i ribarske mreže. Ovaj prizor, prema rečima francuskih stručnjaka, predstavlja podsetnik da čak ni najdublji delovi mora više nisu potpuno zaštićeni od uticaja modernog čoveka. To ukazuje na važnost zaštite morskog okruženja i očuvanja njegovih bogatstava, kako bi se budućim generacijama omogućilo da istražuju i uče iz prošlosti.
