U najnovijem izveštaju američke administracije koji je upućen Kongresu, definisana je nova strategija Sjedinjenih Američkih Država prema Zapadnom Balkanu. U ovom dokumentu se jasno naglašava da Bosna i Hercegovina (BiH) ostaje celovita država, a uticaji Rusije i Kine su označeni kao direktna pretnja regionalnoj stabilnosti. Ove informacije je prenio sarajevski portal Raport.
Izveštaj ističe da američka administracija ostaje posvećena Dejtonskom sporazumu, kao i suverenitetu i teritorijalnom integritetu BiH. Takođe, naglašava se da će Sjedinjene Američke Države nastaviti da obeshrabruju „destabilizujuće i razjedinjujuće akcije“ koje bi mogle ugroziti stabilnost u regiji. Ove poruke dolaze u vremenu kada je potrebno dodatno osnažiti prisustvo i uticaj SAD-a na Balkanu.
U dokumentu se navodi da je „era nation-buildinga“ završena, što ne znači povlačenje SAD-a iz regiona, već uvodi „hladniji, tvrđi i interesno jasniji pristup“. Ovaj pristup se oslanja na tri ključna stuba: stabilnost, američki biznis i suzbijanje ruskog i kineskog uticaja. To znači da će američka politika prema Balkanu biti fokusirana na konkretne interese, a ne na opšte deklaracije.
Rusija i Kina su u izveštaju označene kao problematični akteri, a ne partneri. Za Rusiju se navodi da „potpiruje etničke podele, finansira destabilizujuće aktere i koristi energente kao političko oružje“. Ova ocena jasno ukazuje na zabrinutost SAD-a da bi ruski uticaj mogao dodatno da destabilizuje Balkan, te da je potrebna aktivna strategija za suzbijanje takvih tendencija.
Kina, s druge strane, širi svoj uticaj kroz kredite, propagandu, mito, netransparentne tendere i veze s elitama u državama slabih institucija. Ove aktivnosti su takođe prepoznate kao pretnja koja može destabilizovati politiku i društvo u BiH i šire.
U delu izveštaja koji se bavi energijom, naglašava se kao prioritetni projekat Južna gasna interkonekcija između Hrvatske i BiH. Ovaj projekat predstavlja strateški udar na ruski energetski uticaj, kao i na svaku politiku koja bi mogla da drži Bosnu i Hercegovinu u zavisnosti od ruskog gasa. Očekuje se da će ovaj korak doprineti jačanju energetske nezavisnosti BiH i omogućiti širenje tržišta energenata u regionu.
Sve u svemu, novi izveštaj američke administracije predstavlja jasnu poruku da će Sjedinjene Američke Države nastaviti da se angažuju na Zapadnom Balkanu, fokusirajući se na stabilnost i suzbijanje negativnih uticaja iz Rusije i Kine, dok istovremeno promovišu američke poslovne interese. Ove strategije će, kako se očekuje, oblikovati političku i ekonomsku budućnost regiona u narednim godinama.
