Predsednik Saveza Srba iz regiona, Miodrag Linta, održao je važnu izjavu povodom praznika Svete dece mučenika jastrebarskih i sisačkih, naglašavajući da nikada ne smemo zaboraviti stradanje srpske dece u koncentracionim logorima u Sisku i Jastrebarskom tokom Drugog svetskog rata. Ova izjava dolazi u trenutku kada se obeležavaju žrtve koje su pretrpele ustaške represije, a posebno u logorima koji su postojali za decu.
U saopštenju koje je objavio Savez Srba iz regiona, Linta je podsetio na stradanje srpske dece u ustaškim logorima, naglašavajući da su oni proglašeni za svete od strane Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve 2022. godine, a njihov spomen se obeležava svakog 13. jula. Ove informacije su ključne za razumevanje mračnog dela istorije i obavezu prema sećanju na žrtve.
Logor za decu u Jastrebarskom osnovan je u julu 1942. godine. Prema podacima Zemaljske komisije za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača NR Hrvatske, kroz ovaj logor prošlo je 3.336 dece, većinom sa Kozare. Nažalost, najmanje 768 njih zvanično je umrlo u logoru za nepunih mesec i po dana. Istraživač Dragoje Lukić navodi da je stvarni broj žrtava još veći, ističući da je više od hiljadu dece izgubilo život. Logor je zatvoren kada je 26. avgusta 1942. godine zauzela Četvrta kordunaška brigada NOVJ.
S druge strane, dečji logor u Sisku otvoren je 3. avgusta 1942. godine, kada je dovedeno oko 1.300 dece iz logora Mlaka i Stara Gradiška. Tokom naredna tri meseca, više od 7.000 srpske dece, pretežno sa Kozare, ali i sa drugih područja kao što su Banija, Lika, Kordun i Slavonija, dovedeno je u Sisak. Od 3. avgusta 1942. do 8. januara 1943. godine, kada je logor prestao sa radom, oko 2.000 dece je izgubilo život, što dodatno osvetljava razmere tragedije koja se dogodila.
Linta je takođe istakao da proces rehabilitacije ustaškog režima i genocidne NDH traje u Hrvatskoj od dolaska Franje Tuđmana na vlast 1990. godine. Ovaj proces obuhvata negiranje stradanja Srba tokom Drugog svetskog rata, što se ogleda u izjavama nekih predstavnika Katoličke crkve i delova hrvatske javnosti, koji logore u Jastrebarskom i Sisku nazivaju „prihvatilištima“. Međutim, svedočenja ljudi koji su oslobađali logor, kao i dnevnik Diane Budisavljević, jasno ukazuju na to da su ti logori bili mesta stradanja, a ne prihvatilišta.
Hrvatska istoričarka Nataša Mataušić u svom doktorskom radu na temu „Diana Budisavljević i građanska akcija spasavanja dece žrtava ustaškog režima“ takođe je naglasila da se ne radi o „prihvatilištima“, već o ustaškim logorima za srpsku decu. Ova istraživanja i svedočenja predstavljaju važan deo istorijskog narativa koji se mora čuvati i prenositi na buduće generacije.
U zaključku, Linta je naglasio važnost sećanja na stradale i potrebu da se istina o tim događajima prenese dalje. S obzirom na trenutnu situaciju u Hrvatskoj, gde se i dalje vodi bitka oko interpretacije istorije, važno je da se svi akteri suoče sa istinom o prošlosti, kako bi se izbegle ponovne tragedije i osigurao miran suživot svih naroda u regionu. Sećanje na srpsku decu stradalu u logorima je ne samo deo kolektivnog pamćenja, već i moralna obaveza svakog pojedinca i društva u celini.
