Roditelji često biraju imena za svoju decu s velikom pažnjom, pokušavajući da pronađu nešto originalno i jedinstveno. U toj potrazi, ponekad se odlučuju za imena koja su na granici prihvatljivog, poput Elvis, Metalika ili Princeza. Međutim, roditeljska sloboda u izboru imena nije neograničena i postoji niz zakonskih okvira koje treba poštovati. U ovom kontekstu, važno je znati koja imena su dozvoljena, a koja mogu biti odbijena od strane matičara.
Prema „Porodičnom zakonu“ u Srbiji, matičar ima pravo da odbije registraciju imena koje ne ispunjava zakonske uslove. Ovo se posebno odnosi na imena koja mogu vređati javni moral ili izazvati negativne reakcije u društvu. Advokat Srđan Arbutina objašnjava da zakon ne specificira izričita imena, već se fokusira na to koja imena su nepoželjna. U takvim slučajevima, odluku donosi opštinski organ uprave.
Roditelji, naravno, imaju slobodu da biraju ime koje im se dopada, ali ako matičar proceni da je ime neprimereno, može da odbije njegovo upisivanje u matičnu knjigu. U praksi, to znači da se imena poput Mesec ili Duga mogu suočiti s odbijanjem, a roditelji moraju biti spremni na to. Jedna matičarka, Gordana Zorić, se priseća slučaja kada je otac insistirao da njegovo dete nosi ime Mesec. Nakon što je upisano, otac je ubrzo shvatio da je to ime izazvalo više problema nego što je očekivao i tražio je promenu.
U situacijama kada roditelji i dalje insistiraju na imenu koje nije u skladu s pravilima, matičar ima obavezu da predmet prosledi nadležnom organu starateljstva, koji donosi konačnu odluku. U nekim slučajevima, roditelji se žale opštinskoj upravi, ali matičari često ostaju dosledni svojim procenama.
Kako bi se izbegle komplikacije, važno je napomenuti da deca u Srbiji mogu promeniti ime već sa 15 godina, pod uslovom da ne beže od pravnih obaveza. Ovo može biti olakšanje za mnoge koji su kao mali nosili neobična imena koja su im zadajala muke tokom odrastanja.
Iako mnogi roditelji biraju imena koja su neobična, neka su imena godinama izazivala pažnju javnosti. Na primer, imena kao što su Duga, Mirođija, Hajdi, ili Svila su među popularnijim imenima za devojčice, dok su muška imena poput Tarzan, Mrgud ili Gljeb izazivala znatiželju. Iako su neka od ovih imena zanimljiva, njihov značaj i prikladnost često se dovode u pitanje.
U Srbiji, najpopularnija imena za devojčice uključuju Sofiju, dok su muška imena poput Vasilija u porastu popularnosti. Ove promene u trendovima imena odražavaju različite društvene i kulturne uticaje, ali i želju roditelja da svojoj deci daju imena koja će ih izdvojiti iz mase.
Zaključno, izbor imena za decu je kompleksan proces koji zahteva pažnju i razumevanje zakonskih okvira. Iako roditelji žele da se njihova deca izdvaja, važno je imati na umu da imena nose težinu i značenje koje može uticati na život deteta. U tom smislu, matičari igraju ključnu ulogu u očuvanju javnog morala i zaštiti dece od potencijalno neprimerenih imena koja bi mogla da im zadaju muke u budućnosti.
