Broj umrlih od raka u Srbiji je u 2024. godini porastao u odnosu na 2023. godinu, pokazuju najnoviji podaci o malignim bolestima. Prema izveštaju Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, maligne bolesti su odnele 20.314 života, što je za 61 osobu više nego prethodne godine. Ovaj porast smrtnosti posebno se odnosi na žene, koje su zabeležile značajan porast broja preminulih.
U 2022. godini, od raka je umrlo 10.967 muškaraca i 9.347 žena, a vodeći uzrok smrti kod oba pola bio je rak pluća i bronha. U 2024. godini, rak pluća se prvi put posle osam godina ponovo pokazao kao vodeći uzrok smrti kod žena, dok je ranije to bio rak dojke. Ova promena ukazuje na nove trendove u malignim oboljenjima i ukazuje na važnost prevencije i ranog otkrivanja.
Statistika pokazuje da su u Beogradskom regionu zabeležena 2.625 umrlih muškaraca i 2.588 umrlih žena, što je najviši broj smrtnih slučajeva zbog raka u Srbiji. Posle Beograda, najveći broj smrtnih slučajeva beleži se u Južnobačkoj oblasti, koja je zabeležila 935 preminulih muškaraca i 884 preminule žene. U poređenju sa drugim regijama, Južnobanatski, Zapadnobački i Zaječarski okrug imaju najveći statistički rizik od umiranja od malignih bolesti, kada se uzme u obzir broj stanovnika.
U 2024. godini, najčešći uzroci smrti od raka kod muškaraca uključuju rak pluća i bronha, sa 2.998 preminulih, što čini 27,3 procenata svih smrtnih slučajeva. Ostali značajni uzroci su rak debelog creva i rektuma, rak prostate, rak pankreasa i rak mokraćne bešike. Kod žena, pored raka pluća, koji je sada vodeći uzrok, značajni uzroci smrti su rak dojke, rak debelog creva i rektuma, rak pankreasa i rak jajnika.
Kada se analizira smrtnost po okruzima, najviša stopa umiranja muškaraca od raka zabeležena je u Južnobanatskoj oblasti, dok žene imaju najvišu stopu umiranja u Zapadnobačkoj oblasti. U ovim okruzima, uzroci smrtnosti se poklapaju sa nacionalnim trendovima, a rak pluća, debelog creva i rektuma, kao i rak dojke i prostate, ostaju vodeći uzroci smrti.
Pored smrtnosti, obolevanje od raka takođe predstavlja značajan problem. Južnobanatska oblast beleži najviše stope obolevanja kod oba pola. U Beogradskom regionu, gde je koncentracija stanovništva najveća, registrovano je 4.981 novooboleli muškarac i 4.904 novoobolele žene. Muškarci su najčešće obolevali od raka pluća, kolorektalnog karcinoma i raka prostate, dok su žene najviše obolevale od raka dojke, pluća i debelog creva.
Struktura obolevanja i umiranja od malignih tumora ostala je slična prethodnim godinama, s dominantnim procentima kod starije populacije. Starosna grupa od 65 do 74 godine i dalje predstavlja najveći deo novoobolelih i umrlih, uz visoke procente kod osoba starijih od 75 godina.
Ovi podaci ukazuju na hitnu potrebu za unapređenjem preventivnih programa i ranog otkrivanja raka, kako bi se smanjila smrtnost i obolevanje u Srbiji. Važno je da se građani edukuju o faktorima rizika i simptomima koji mogu ukazivati na prisustvo malignih bolesti, kao i o važnosti redovnih lekarskih pregleda.
