Predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta podsetio je da se danas obeležava 34 godine od stradanja 29 Srba u naselju Buna kod Mostara, naglašavajući važnost priznanja srpskih žrtava. U saopštenju Saveza Srba iz regiona, navedeno je da su 29. jula 1992. godine pripadnici Hrvatske vojske, Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Hrvatskih odbrambenih snaga (HOS) na brutalan način ubili srpske civile i borce.
Komandant hrvatskih snaga Janko Bobetko je tada izdao naređenje da se uništi sve što je srpsko u Mostaru. Ova tragedija desila se tokom vojne operacije pod nazivom „Čagalj“, koja je imala za cilj etničko čišćenje srpskog naroda iz doline Neretve. Akcija je trajala od 7. do 26. juna 1992. godine i uključivala je ne samo hrvatske snage, već i jednu muslimansku dobrovoljačku jedinicu.
Tokom ove operacije, više od 40.000 Srba je prognano iz oblasti Mostara, Čapljine, Stoca i drugih mesta u dolini Neretve, dok je više od 600 ljudi izgubilo život. Među stradalima, više od 80 Srba se vodi kao nestalo, a većinom se radi o starijim osobama i ženama. Mnogi Srbi su završili u logorima, a srpska imovina je sistematski uništena i popaljena.
Savez Srba iz regiona ukazuje na to da je do sada samo šest pripadnika HOS-a osuđeno za zločine, silovanja i torturu nad zarobljenim Srbima u logoru Dretelj kod Čapljine i u Vojnoj ambulanti u Mostaru. Međutim, za masovna ubistva, progon i teška mučenja u dolini Neretve do danas niko drugi nije odgovarao.
Linta je istakao da je važno trajno pamtiti srpske žrtve iz Mostara, Hercegovine i doline Neretve, kao i da istina o mučenjima, ubijanjima i proterivanju srpskog naroda sa svojih vekovnih područja bude deo kolektivnog sećanja. On smatra da se ne sme odustati od zahteva za priznavanjem srpskih žrtava i postizanjem pravde pred pravosuđem Bosne i Hercegovine.
Ova godišnjica služi kao podsetnik na teške trenutke u istoriji srpskog naroda, kao i na potrebu da se suočimo sa prošlošću kako bismo izgradili mirniju budućnost. Srpske žrtve, kako naglašava Linta, zaslužuju da budu prepoznate i da njihova patnja ne bude zaboravljena.
Pored toga, važno je naglasiti da se etnički konflikti često pretvaraju u nesreće koje ostavljaju dugotrajne posledice na zajednice. U ovom slučaju, etničko čišćenje i sistematsko uništavanje srpske zajednice u dolini Neretve ostavilo je duboke ožiljke koji se osećaju i danas. Linta poziva na jedinstvo i solidarnost među Srbima kako bi se očuvala sećanja na žrtve i kako bi se borili za pravdu.
U zaključku, obeležavanje ovog dana je više od sećanja na stradale – to je poziv na akciju, na postavljanje pravde i priznanje svih žrtava, bez obzira na etničku pripadnost. Samo kroz priznavanje i suočavanje sa prošlošću može se stvoriti bolja budućnost za sve narode u regionu. Srpski narod, kao i sve druge zajednice, zaslužuje miran život, bez straha od progona ili nasilja.
